Podróże w trybie Offline

Wyjeżdżając na nasz rodzinny wyjazd, postanowiłam zrobić coś, czego potrzebowałam już od bardzo dawna – całkowicie odciąć się od Internetu. Nie chodziło wyłącznie o media społecznościowe czy publikowanie relacji, ale o świadome odłożenie telefonu i wyciszenie wszystkich bodźców, które każdego dnia niepostrzeżenie domagają się naszej uwagi. 

Od pewnego czasu czułam, że jestem zwyczajnie przebodźcowana. Z każdej strony docierały do mnie informacje, o które wcale nie prosiłam – kolejne plotki ze świata show-biznesu, następna dieta, która miała odmienić życie, idealne przepisy, który i tak nie zrobisz, zdrowy styl życia, ćwiczenia. Egzotyczne podróże, urocze zwierzątka, zabawne filmiki i tysiące treści, które same znajdują drogę do naszego telefonu. Rolki, które tak hipnotyzują, że oglądasz jedną... potem drugą... trzecią... i nagle orientujesz się, że minęła godzina. To jednak nie same media społecznościowe są problemem. Są jedynie fragmentem znacznie większej układanki i mam wrażenie, że dziś uzależnienie od Internetu bardzo często wygląda zupełnie inaczej, niż nam się wydaje.

Można nie mieć konta na Instagramie, a mimo to odruchowo sprawdzać służbową pocztę w sobotni poranek. Można przy każdej rozmowie sięgać po wyszukiwarkę, bo nie umiemy już spokojnie powiedzieć: „Nie wiem” i nie musieć weryfikować każdego zagadnienia. Można godzinami buszować na Zalando, OLX czy swoim ulubionym sklepie chcąc być na bieżąco z nowościami lub po prostu nieustannie używać wyszukiwarki google w celu zrobienia jakichkolwiek zakupów. Można nieustannie być podłączonym do wiadomości, newsów i powiadomień oraz wypełniać każdą wolną chwilę ekranem, nie dopuszczając do siebie ciszy, nudy czy zwyczajnego bycia samemu ze swoimi myślami. 

Do tego dochodzi jeszcze coś, nad czym rzadko się zastanawiamy – liczba kanałów komunikacji. Z jednymi rozmawiamy przez Instagram, z innymi przez Messengera, WhatsAppa, SMS-y czy maila. Każde z tych miejsc wymaga naszej obecności i utwierdza nas w przekonaniu, że powinniśmy odpowiadać niemal natychmiast. Paradoksalnie, choć jesteśmy ze sobą w nieustannym kontakcie, coraz trudniej znaleźć czas na zwykłe spotkanie i spokojną rozmowę twarzą w twarz.

Mam też wrażenie, że wraz z tą nieustanną możliwością kontaktu pojawiło się ciche oczekiwanie nieustannej dostępności. Skoro telefon niemal zawsze mamy pod ręką, coraz częściej zakładamy, że druga osoba również powinna odebrać lub odpisać od razu. Są ludzie, którzy potrafią godzinami rozmawiać przez telefon albo prowadzić niekończące się rozmowy w wiadomościach, a ja sama łapię się na tym, że czuję pewnego rodzaju zobowiązanie do odbierania połączeń, nawet wtedy, gdy zwyczajnie nie mam na to przestrzeni. Jakby sam fakt, że telefon leży obok, oznaczał, że jestem dostępna. Tymczasem możliwość kontaktu przez całą dobę wcale nie oznacza, że musimy z niej nieustannie korzystać. Moja sytuacja jest o tyle specyficzna, że nie jestem wyłącznie odbiorcą internetowych treści, ale również ich twórcą. Publikując coś, siłą rzeczy pozostaję w kontakcie z czytelnikami, odpowiadam na wiadomości, śledzę komentarze i angażuję się w rozmowy. Bardzo to lubię, ale wiem też, że w ten sposób sama dostarczam sobie kolejnych bodźców, przez co granica między pracą a odpoczynkiem coraz łatwiej się zaciera. 

Sama zaczęłam odczuwać to już jakiś czas temu. Coraz częściej łapałam się na tym, że jestem zwyczajnie przebodźcowana – nie tylko ilością informacji, ale też koniecznością nieustannego przełączania uwagi. Zdarzało mi się nawet prosić bliskich, by nie wysyłali mi rolek czy krótkich filmików. Nie dlatego, że mnie nie interesowały, ale dlatego, że doskonale wiedziałam, jak to działa. Otworzę jeden materiał, za chwilę kolejny i następny, aż nagle orientuję się, że minęło kilka kwadransów. Nie zawsze spotykało się to ze zrozumieniem. Dla wielu osób to przecież tylko niewinny filmik, dla mnie był jednak kolejnym bodźcem, którego moja głowa nie była w stanie udźwignąć. 

Dlatego ten wyjazd nie był spontanicznym pomysłem na modny „detoks od telefonu” ani eksperymentem na kilka dni. Czułam, że jestem już tak zmęczona funkcjonowaniem w nieustannym trybie online, że naprawdę potrzebowałam całkowitego odcięcia. Nie po to, żeby coś sobie udowodnić, ale żeby odzyskać spokój i usłyszeć własne myśli. Co ciekawe, te kilka dni tylko utwierdziło mnie w przekonaniu, że chcę tę zmianę kontynuować również po powrocie. Nie oznacza to zniknięcia z Internetu ani rezygnacji z tego, co tworzę, ale coraz bardziej czuję potrzebę wycofania się z tego nieustannie pędzącego świata i nauczenia się korzystania z niego na własnych zasadach. Mam wrażenie, że właśnie tego najbardziej potrzebuję na obecnym etapie życia. Paradoksalnie nie szukam dziś więcej inspiracji, więcej informacji czy większej dostępności, ale większego spokoju, uważności i przestrzeni. Prawdziwa wolność to nie całkowite odcięcie się od technologii, ale umiejętność odłożenia telefonu wtedy, kiedy naprawdę tego potrzebujemy. Ta idea stała się dla mnie jednym z najważniejszych priorytetów, a ten wyjazd tylko upewnił mnie, że idę w dobrym kierunku.

Dawno nie wróciłam z wyjazdu z tak lekką głową. Odpoczęło nie tylko moje ciało, ale przede wszystkim umysł, który od wielu miesięcy funkcjonował w nieustannym szumie informacji, powiadomień i bodźców. Nagle okazało się, że mam czas przeczytać aż pięć książek, a po telefon sięgałam głównie wtedy, kiedy naprawdę chciałam zachować jakieś wspomnienie, jednak zdjęć powstało znacznie mniej niż zazwyczaj i nie chciałabym tej fotorelacji traktować jak przewodnika po miejscach, które warto zobaczyć.

Odłożenie telefonu sprawiło, że zmienił się również sposób, w jaki przeżywałam tę podróż. Zniknęła potrzeba ciągłego zwiedzania, zdobywania kolejnych atrakcji czy poczucia, że trzeba wykorzystać każdą minutę. Zamiast kolekcjonować miejsca, zaczęłam kolekcjonować chwile. Błogość kąpieli w jeziorze o zachodzie słońca, światło tańczące na tafli wody, niezwykłe faktury gór i drzew, które nagle zaczęłam dostrzegać z dużo większą uważnością; czy też smak prostych włoskich potraw z kilku zwyczajnych składników, które potrafiły stworzyć coś tak doskonałego, że przy każdym kęsie pojawiał się mimowolny uśmiech i mruczenie. A najbardziej zostaną ze mną te chwile, których nie da się zaplanować ani wpisać do turystycznego przewodnika. Wieczorna głupawka w przyczepie, kiedy całą piątką śmialiśmy się z rzeczy zupełnie błahych. Szelest przewracanych kartek książki i myśli, które rodziły się gdzieś pomiędzy kolejnymi rozdziałami. Długie rozmowy, cisza i ten rzadki dziś stan, w którym nigdzie się nie spieszyłam i niczego nie musiałam dokumentować, ani być dla nikogo poza moimi kompanami podróży dostępna. Prawdziwy odpoczynek wynikający nie z liczby odwiedzonych miejsc ani atrakcji, które udało się odhaczyć, lecz z momentów, które trudno pokazać na zdjęciu, a które z jakiegoś powodu zostają z nami na długo. Bella Italia!

Lato trwaj!